Unlimited Power – Anthony Robbins

door Vulpius

In mijn eeuwige zoektocht naar allerlei psychologische verschijnselen en theorieën kwam ik onlangs uit op Unlimited Power van Anthony Robbins. De Nederlandse versie is tegenwoordig redelijk moeilijk te vinden, en heet ‘Je ongekende vermogens’ – dat klinkt al een stuk minder veelbelovend.

In het boek maakt Robbins gebruik van Neurolinguïstisch Programmeren, een stroming uitgedacht in de V.S. (waar anders?) door Grinder en Bandler rond de jaren 70. Enkele kernpunten:

  • We zijn niet bepaald geïnteresseerd in wat ”waar” is. Alleen wat bruikbaar is telt.
  • De kaart is niet het gebied.
  • Achter elk gedrag zit een positieve intentie.
  • Mensen hebben alle bronnen in zich die ze nodig hebben om te slagen.
  • Er is geen falen, er is alleen feedback.

Dit begint al heel hard te klinken als New Age mumbo-jumbo en andere self-help prietpraat. En hoewel zulke zelfhulptechnieken best wel handig mogen zijn (voor sommigen),  geven ze geen echte inzichten in gedrag, en hoe dit te veranderen (en zeker dat van anderen).

Maar goed, het boekje was al ontleend, dus las ik het toch door om eens te kijken of er niks bruikbaars in stond. Op de eerste honderd pagina’s staan er overal notities en kanttekeningen in potlood door iemand die – vermoed ik – hard op zoek was naar hulp.

Deel 1 gaat over het modelleren van excelentie. Daarin wordt de toon al meteen gezet: succesvolle mensen zijn succesvol omdat de kwaliteit van het leven niet wordt bepaald door wat er gebeurt, maar veeleer door wat je doet met wat er gebeurt. Niets heeft betekenis in zichzelf, behalve de betekenis die er door ons aan gegeven wordt… mjaja. Emoties, zoals je depressief voelen, overkomen je niet. Je kunt geen depressie krijgen zoals je kou kunt vatten. Kortom: je kan perfect van een depressie af geraken door positieve gedachten te denken, zo lijkt het. De eerste druk van dit boekje was in ’88, toen dacht men blijkbaar nog anders over depressies…

Vervolgens krijgen we enkele kenmerken van succesvolle mensen:

1. Passie: een obsessieve doelstelling die je voorstuwt.
2. Overtuiging: mensen die slagen weten wat ze willen en geloven dat ze het kunnen krijgen.
3. Strategie: een wijze waarop vermogens gerealiseerd worden.
4. Heldere waarden: wat vind je belangrijk?
5: Energie.
6. Vermogen tot het aangaan van relaties.
7. Communicatief meesterschap.

Vervolgens krijgen we wat uitleg over NLP zelf: het bestudeert de taal, zowel verbaal en nonverbaal, die ons zenuwstelsel beïnvloedt. Kennis is niet voldoende, enkel actie brengt resultaten voort. Een van de basiselementen is ook dat je anderen modeleert. Er zijn die elementen die gedupliceerd moeten worden om een vorm van menselijke excellentie teweeg te brengen. Een: overtuigingssystemen: of je nu gelooft dat je iets kunt of je gelooft dat je iets niet kunt, je hebt gelijk. Twee: mentale syntaxis: de wijze waarop mensen hun gedachten organiseren. En drie: fysiologie: lichaamswerking. Bah: anderen modelleren om je eigen succes te bereiken. De idee staat me niet echt aan.

Nadien krijgen we nog enkele one-liners zoals: de sleutel tot liefde, de sleutel tot vreugde, is het vermogen om je stemming te beheersen. En: de kaart is niet het gebied. Hiermee wil men aantonen dat onze innerlijke representatie geen precieze weergave van een gebeurtenis is. Ongeacht hoe verschrikkelijk een situatie is, je kunt haar zo weergeven dat zij je bekrachtigt. En: we moeten ons concentreren op wat we willen in plaats van wat we niet willen. Hier zit wel een mooie waarheid in natuurlijk.

Dit gaat zo nog een tijdje door, de auteur stelt de vraag welke vijf kernovertuigingen je in het verleden hebben belemmerd. Onze potloodschrijver/schrijfster schreef: ongeloof, machteloosheid, zwakte, zelfhaat en zelfdestructie. Ik vraag me af of hij of zij al wat verder staat.

Vervolgens krijgen we zeven leugens voor succes: zeven overtuigingen die we onszelf moeten aanleren. Het zijn ‘leugens’ omdat we niet zeker weten dat de werkelijkheid met interpretatie overeenkomt, maar het zijn dingen waarvan we onszelf moeten overtuigen en moeten geloven:

1. Alles gebeurt met een reden en een doel en dient ons.
2. Falen bestaat niet, er bestaan alleen resultaten.
3. Neem verantwoordelijkheid voor wat er ook gebeurt.
4. Het is niet nodig alles te begrijpen om alles te kunnen gebruiken.
5. Mensen zijn je grootste bron.
6. Werk is spel.
7. Zonder toewijding is geen blijvend succes mogelijk.

Tenslotte geeft de auteur allerlei technieken om je geest te manipuleren. Het zijn vooral visualisatietechnieken met auditieve, visuele en cognitieve elementen. Hier valt niets te gebruiken.

Deel 2 heet de essentiële succesformule. Hierin krijgen we een stappenplan:

1. Begin een inventaris te maken van je dromen, de dingen die je wil bezitten, doen, zijn, delen.
2. Bekijk je lijst en maak een raming van wanneer je verwacht deze doelen te bereiken.
3. Probeer nu iets anders. Neem je vier belangrijkste doelen voor dit jaar.
4. Nu je je lijst met kerndoelen hebt, bekijk ze in het licht van de vijf regels voor formuleren van uitkomsten. (Deze zijn: zijn je doelen positief geformuleerd, zijn ze zintuig-specifiek, heb je een testprocedure, etc…)
5. Maak vervolgens een lijst met de belangrijkste hulpbronnen die je reeds ter beschikking hebt.
6. Heb je de inventarisatie klaar, concentreer je dan op een paar situaties waarbij je die hulpbronnen het meest vaardig hebt gebruikt.
(Dit is een vaak terugkomend element van NLP.)
7. Beschrijf vervolgens het soort persoon dat je zou moeten zijn om je doelen te bereiken.
8. Beschrijf in enkele alinea’s wat je momenteel weerhoudt om de door jou gewenste doelen te bereiken.
9. Neem nu de tijd om voor elk van je vier kerndoelen het eerste ontwerp-stappenplan te maken.
10. Breng in je geest enkele voorbeelden naar voren (grote namen).
11. Creëer nu je ideale dag.
12. Ontwerp tenslotte je ideale omgeving.

Het volgende hoofdstuk gaat over precisie en communicatie. Met enkele tips:

1. Stel specifieke vragen. Je moet precies definiëren wat nodig is, waarom en wanneer je het nodig hebt.
2. Vraag iemand die jou kan helpen. Zoek de juiste persoon.
3. Creëer iets van waarde voor degene die jou helpt.
4. Vraag met geconcentreerde, congruente overtuiging.
5. Vraag totdat je krijgt wat je wilt.

En geen wollig taalgebruik met woorden zoals: men, ze, altijd, nooit, iedere, enzoverder. Wees precies.

Dan een hoofdstuk over rapport: hoe een verstandhouding met iemand tot stand brengen. Dit is snel samen te vatten en vinden we in veel boeken terug (en klopt wel degelijk): spiegelen!

De volgende hoofdstukken gaan over metaprogramma’s, omgaan met weerstand en de macht van perspectief (herkaderen). Het laatste wil zeggen dat je negatieve dingen omvormt naar positieve door het referentiekader te veranderen. Als iemand iets kwetsend zegt kun je je voorstellen dat de woorden gezegd zijn met de stem van je favoriete zanger. ‘Mijn baas schreeuwt voortdurend tegen me.’ en ‘We hebben bijna geen extra geld om Sinterklaascadeautjes te kopen.’ worden ‘Wat goed dat hij je belangrijk genoeg vindt om je precies te vertellen hoe hij zich voelt, hij zou je ook kunnen ontslaan.’ en ‘Prima! Dan kun je dit jaar veel ingenieuzer worden en iets maken wat de mensen nooit zullen vergeten.’

Het volgende hoofdstuk gaat over ankeren. Ook weer een typisch NLP-concept. Bepaalde stemmingen oproepen door bepalde stimuli te geven aan onze zintuigen. Zo kunnen negatieve stimuli onderdrukt worden door er iets positief tegenover te plaatsen.

Deel 3 gaat over leiderschap: de uitdaging van excellentie.  Het begint met het opstellen van waardehiërarchieën, wat vind je echt belangrijk? Liefde, uitdaging, schoonheid,…? Dit is niet altijd makkelijk. Een hulpmiddel is om steeds te vergelijken in paren: wat vind je belangrijker: liefde of extase, en zo verder vergelijken. Maar ook dit is niet altijd makkelijk, als je vraagt ‘Wat is belangrijker, extase of groei?’ en je krijgt als antwoord ‘Als ik groei, ervaar ik extase.’ kun je eerst vragen wat extase betekent, en wat groei betekent, en dat vervolgens vragen welk van de twee betekenissen belangrijker is. Als het dan nog niet gaat, vraag je: ‘Als je nooit extatisch kon zijn, maar je kon wel groeien, wat zou dan je keuze zijn?’

Vervolgens krijgen we vijf sleutels tot rijkdom en geluk:

1. Leer met frustratie omgaan. (Omgaan met stress: ga niet zitten zweten op details, onthoud dat het details zijn!)
2. Leer met afwijzing omgaan.
3. Leer omgaan met financiële druk. Geef 10% van je winsten weg.
4. Leer omgaan met zelfvoldoening.
5. Geef altijd meer dan je denkt te ontvangen.

Ook: vergelijk niet met anderen, dat is zinloos, vergelijk enkel met je eigen vooropgestelde doelen en hoever je van deze doelen staat.

Al bij al maar een flauw boekje, en zeker geen 400 pagina’s waard. De auteur geeft vaak dezelfde anekdotische voorbeelden om zijn punt te maken. Los daarvan staat er hier en daar wel goed advies in het boek. Ook fleuren de in het boek gebruikte citaten de boel wat op, zoals de volgende:

Dingen veranderen niet; wij veranderen. – Henry David Thoreau

De geest is zijn eigen plaats, en in zichzelf kan hij van de Hel een Hemel maken, van de Hemel een Hel maken. – John Milton

Winnen begint met beginnen. – Anonymus

De vriend die jou begrijpt, creëert jou. – Romain Rolland

Ik gebied hem in het leven van anderen te kijken als in een spiegel, en anderen als voorbeeld voor hemzelf te nemen. – Terentius

Als je doet wat je altijd gedaan hebt, krijg je wat je altijd gekregen hebt. – Anonymus

Hij die veel over anderen weet kan geleerd zijn, maar hij die zichzelf begrijpt is intelligenter. Hij die meester is over anderen kan machtig zijn, maar hij die zichzelf meester is is nog machtiger. – Lau-tse, Tao-te Tjing

Welk soort woorden gij ook moogt spreken, gelijke zult gij horen. – Grieks spreekwoord

Kleine zaken beïnvloedden kleine geesten. – Benjamin Disraeli

De mens is niet de som van wat hij heeft, maar de totaliteit van wat hij nog niet heeft, van wat hij zou kunnen hebben. – Sartre

Nu: Robbins is rijk geworden met NLP en zijn seminaries. Misschien moet ik ook eens een boek schrijven…

Advertenties