Anticoalitie? Of andere woorden?

door Vulpius

Niet vergeten stemmen op het “nieuwe woord” van 2012! Zo van, laten we eens aan populistische (of moet dat dan “populaire” zijn?) cultuur doen, toch? Nu goed, het is wel fijn.

Hieronder mijn rebelse stemmen. Commentaar steeds op aparte lijn.

  • anticoalitie: coalitie die tegen een bepaalde partij gevormd wordt
    (Nieuwe woordcombinatie tot daar nog aan toe, maar echt nieuw is dit nu toch niet? Gun ons dat beetje taalvrijheid.)
  • bankentestament: plan voor het splitsen van een bank in een risicovolle commerciële bank en een veilige spaar- en depositobank, bv. bij dreigend faillissement
    (Leuk maar saai, denk ik dan.)
  • burgerstage: verplichte stage voor middelbare scholieren in een ziekenhuis of organisatie voor armoedebestrijding
    (Nog nooit van gehoord, denk ik dan.)
  • fantoombevoegdheid: federaal gefinancierde deelstaatbevoegdheid
    (Zie, dit is nog een mooie. Komt zo vaak in de media dat het ondertussen wel door iedereen gekend moet zijn.)
  • frietchinees: Aziatische frituurhouder
    (En dit is een vreemde, twee, drie jaar geleden had ik gedacht van okee, maar het nieuwe is hier ondertussen toch vanaf?)
  • jaloezietaks: (smalend) extra belasting voor de werknemer op het privégebruik van een auto van de zaak
    (Ken ik niet, vraag me af waar het jaloezie- — en is het dan niet jaloersheid-? — aspect vandaan komt.)
  • miserietaks: (smalend) belasting die bij een scheiding of een erfenis betaald moet worden om een mede-eigenaar van een onroerend goed (bv. woning) uit te kopen
    (Te gekend, te saai.)
  • sinterklaasregering: regering gevormd op 6 december
    (Leuk maar ook een “vanzelsprekende” combinatie. Plus hoeveel keer zal dit nog voorkomen?)
  • turtelhuisje: terugkeerwoning, huis waar uitgewezen gezinnen met kinderen ondergebracht worden in afwachting van hun uitzetting [genoemd naar minister van Justitie Annemie Turtelboom]
    (Dit is een leuke en kende ik bij God niet! Maar eentje waarvan ik vrees dan de meesten het niet zullen kennen.)
  • voedselverlies: het verloren gaan of verspillen van voedingsgewassen tussen oogst en consumptie
    (Okee.)

Ik heb zo een vermoeden dat het misschien wel frietchinees zal worden. En waarom niet, dankzij Van Dale hebben we dan een mooi woord om te gebruiken in plaats van “bij die aziatische frietenbakkende tiep”. Hoewel, is “Aziaat” niet net-dat-beetje-minder racistisch dan Chinees, zeker wanner het — stel — geen Chinees blijkt te zijn?

En dan jongerentaal:

  • angrybirden: de game Angry Birds spelen
    (Kom nou zeg, wat is er zo gek aan de Kwade Vogels? Gaan we dan ook Doomen of Far Cryen of Assassins Creedenendingensen?)
  • preboozen: thuis alvast alcoholhoudende dranken nuttigen om voor het uitgaan in de stemming te komen, indrinken
    (He, dit vind ik nu wel een mooi: iedereen kent het concept (ja toch?), maar dit geeft een stempel op het beestje.)
  • trollen: berichten plaatsen op internetfora om voorspelbare woede, scheldreacties e.d. uit te lokken
    (Nog een knapperd. Ook eentje die iedereen weliswaar al kent maar die er nu gewoonweg in moet. Wat zou je anders gebruiken? Het is niet “pesten”. “Cyberuitlokkingsgedrag?” Nee, nee: trollen! Bejaarden kunnen dit trouwens drommels goed!
  • weblief: geliefde die je via het internet, m.n. een datingsite, hebt leren kennen
    (Moet dit?)
  • yolo: you only live once, gezegd als excuus als je iets leuks gaat doen, bv. uitgaan in plaats van huiswerk maken [Engels, ontleend aan de passage “You only live once: that’s the motto, nigga, YOLO” uit de hitsingle The Motto van de Canadese hiphopper Drake]
    (Vier letters, een woord: N.E.E.N.! Ja, alles wat van het Internet komt is coo… sorry: hip, maar het moet niet te geforceerd worden. Hier heeft niemand buiten idioten een verdienste aan. Neen, echt niet.)

Of “lifestyle”:

  • blonette: geblondeerde brunette [ontleend aan het Engels]
    (Ja weet je, cottaging is ook ontleend aan het Engels en daar zwijgen we toch ook over?)
  • spiegelvasten: lange tijd niet in de spiegel kijken, met het doel het zelfvertrouwen te vergroten
    (Dit kende ik dan weer niet — op zich een boeiend concept, maar ik vraag me af hoeveel mensen het uithouden.)
  • veginista: trendy jonge vrouw met voeling voor wat er leeft in de maatschappij
    (Vagini… oh, sorry. Veginista, dat is iets heel anders.)
  • wrijftelefoon: telefoon of smartphone met een touchscreen
    (Deze vind ik ook wel schitterend. Zo van die typisch Nederlandse rechtstreekse vertalingen die er meteen ook een relativerende draai aan geeft. Neen jongen geen toetstelefoon of aanraaktelefoon niet, maar een wrijftelefoon. Zalig.)
  • zijdecolleté: op een decolleté lijkende, laag uitgesneden zijkant van een jurk, waardoor een deel van de zijkant en onderkant van de borsten te zien is
    (Ja, ja dit is een triestige afzwakking van het Engelse “side-boob” (iets wat de Van Dale redactie hier is vergeten vermelden). Ja, van die Family Guy aflevering van 4 jaar geleden en neen niet meer de moeite dus. Voor de borsten hoeft het ook niet, want het woord porno kennen we nu toch ook wel (behalve die 14% Belgen die nooit online komen, dan. Misschien.)

Wat doen we dan met sport en amusement:

  • betaalpolitie: politie die tegen betaling door de organisatoren wordt ingezet bij grote evenementen, zoals sportwedstrijden en festivals
    (U bedoelt de rent-a-cops? Huurpolitie? Oei, dat klinkt als huurling. Afvoeren dus, en meteen ook dit woord.)
  • daumscore: 1-0 of 0-1 [genoemd naar voormalig Club Brugge-trainer Christoph Daum]
    (Jammer maar ik haat voetbal.)
  • gangnamstijl: dansstijl waarbij men een ruiter imiteert en met het hele lichaam bouncet op hiphopmuziek [genoemd naar de hit Gangnam style van de Koreaanse hiphopartiest PSY]
    (Het kan niet anders dat het dit wordt. Laat me even de hipster spelen (is dat al een woord, trouwens?) en zeggen dat ik tenminste weet waar dit vandaan komt en hoe dit populair is geworden. Jaja, ik stond mee aan de wieg, als dat niet hip is. En ja, als u er ook bij stond hoef ik dat niet te horen, dan zijn we samen — stilzwijgend! — cool. Niemand hoeft te weten hoe jij de enige bent die kan vertellen hoe satirisch het lied wel niet is.)
  • lunchbeat: dansfeestje tijdens de lunchpauze
    (Hoe, wat, waar, waarom? Hoe?)
  • stripbiljart: biljart waarbij na elke gepotte bal de tegenstander een kledingstuk moet uittrekken
    (Zo weer van fijn als nieuwe trend maar is eigenlijk geen nieuw woord an sich. Strippoker? Stripvoetbal? Stripexamens (broek uit na een buis). Stripstrippen? Het moet niet te gek worden.)

Aardje naar mijn vaartje: economie:

  • appconomie: onderdeel van de economie dat wordt bepaald door de ontwikkeling en exploitatie van apps [ontleend aan Engels appconomy]
    (Get the fuck out. Dit is al even erg als de blogosphere van jaren geleden. Kunnen we met zijn allen iedereen weer “enthousiasmeren”!)
  • consudelen: minder consumeren door met elkaar te delen
    (Hippies lezen geen woordenboeken. Dus niet dan.)
  • crisisportemonnee: portemonnee die geen grote uitgaven toelaat als gevolg van een economische crisis, gebruikt als metafoor voor een beperkt budget
    (Ja weer zo’n gratuit samenstelling.)
  • Rubikakkoord: verdrag waarbij Zwitserland eenmalig een bronheffing op een rekening inhoudt en anoniem doorstort aan de staat waar de rekeninghouder woont [genoemd naar de kubus van Rubik, omdat het een complexe regeling is]
    (Ja goed dan, dan ga ik morgen een Rubikwerken of Rubikdaten.)
  • sjoemelstroom: elektriciteit die door energiebedrijven als groene stroom wordt aangeboden, maar in feite grijze stroom is die vergroend is door de aankoop van duurzaamheidscertificaten van bv. waterkrachtcentrales in het buitenland
    (Wait wait wow wow wacht… wacht… “grijze stroom”? Wat de fok is dat dan? Vergroende grijze stroom. Hoe er eens mee op en plant een zwerm molens of stuur wat kankerstralen extra de lucht in met de kerncentro’s, maar hou eens op. Serieus nu even: doe eens niet serieus. Kan het nog Belgischer worden?)

En dan bijzonder actueel, politiek:

  • foefelakkoord: akkoord tussen werkgevers en vertegenwoordigers van werknemers (vakbonden) om geen sociale verkiezingen te organiseren
    (En ik die dacht dat dit al lang een woord was? Ik maak al jaren foefelakkoorden.)
  • kantelstaat: Amerikaanse staat waarin de uitslag van de presidentsverkiezingen moeilijk te voorspellen is omdat de Democratische en Republikeinse kandidaat ieder ongeveer de helft van de stemmen halen
    (Een mooie, maar waarom is kantelstaat dan nu geen “correct” woord. Opnieuw een kwestie van vrijheid, schrijven gewoon die handel. Er moeten meerdere woorden de Van Dale in, denk ik dan.)
  • kartelslet: (minachtend) kartelpartij, d.w.z. politieke partij die met een andere partij een tijdelijk politiek verbond sluit
    (Kantelslet? Oh sorry kartelslet. Tjah. Dat krijg je dan.)
  • steekvlamdiscussie: discussie over een actueel probleem, ter aanduiding dat dit los gezien wordt van de context waarin het is ontstaan terwijl er bovendien een langetermijnvisie over de oplossing ontbreekt
    (Mijn keuze binnen deze categorie. Een beetje bij gebrek aan beter en nog het meeste herkenbaar.)
  • zonderwoordenjournalistiek: journalistiek die zelfcensuur pleegt door een courant woord uit te bannen terwijl er nog geen goed alternatief voor bestaat [bedacht door communicatiekundige Leon Neels in reactie op het afschaffen van het woord allochtoon door De Morgen]
    (Ook wel leuk maar nogal populistisch ook. De milieu-afrekening is hier trouwens tussen de lijnen door te lezen (zonder-woorden-satiriek?). Los daarvan vind ik het “bannen van woorden” sowieso een belachelijk en vernederend concept, laat staan wanneer er zelfs geen alternatief voor bestaat. “Het zijn weer die rooie rakker van De Morgen,” zegt de pendelaar dan morgen.)

Heerlijk geamuseerd, hiermee.

Advertenties