MeeNeemMening

Uw baken in dit tijdperk van weemoed. Verkrijgbaar in verschillende porties. Open 24-7. Geen levering aan huis.

Categorie: Filosofie

en.subtitles (deel 9)

: einstein_searchers

Of all the communities available to us,
there is not one I would want to devote myself to,

except for the society of true searchers
which has very few living members at any time.

— Albert Einstein, 1924

Advertenties

en.subtitles (deel 7)

Uit The Witness.

tagore_boast

I boasted among men that I had known you.

They see your pictures in all works of mine.
They come and ask me, “Who is he?”

I know not how to answer them.
I say, “Indeed, I cannot tell.”

They blame me and they go away in scorn.
And you sit there smiling.

I put my tales of you into lasting songs.
The secret gushes out from my heart.

They come and ask me,
“Tell me all your meanings.”

I know not how to answer them.
I say, “Ah, who knows what they mean!”

They smile and go away in utter scorn.
And you sit there smiling.

— Rabindranath Tagore, 1910

Waarom ik niet meer aan filosofie doe

Op het Collectief geheugen (zo’n walgelijk “human interest” programma dat tot niets dient anders dan een grijze zaterdagavond op te vullen met het zien hoe een nieuw mediafiguur zich probeert op te werken doorheen het raderwerk van de openbare omroep maar wel goed dienst doet als achtergrondlawaai om het gevoel te hebben dat je niet alleen bent) een stukje of Jan Fabre die stukken ham kleeft op de zuilen van een aula van UGent.

Kunst, zeggen sommigen, het moet blijkbaar “de benen” (de vleselijke benen) van een instituut van macht voorstellen. “En onderzoek,” zo wordt er nog rap bij gezegd.

“Geen kunst,” zegt een andere, want er zijn zo veel mensen die honger lijden.

“Ik ben een dame van het voorgedragen woord, maar dit is geen kunst,” treedt iemand anders bij. “Ja maar kunst doet praten,” zegt een willekeurige jonge gast met een aantal tattoos en een safje in de hand. “Het feit dat er over gepraat wordt is de bevestiging,” zo wordt er min of meer afgesloten.

Belachelijk.

Laat ons het eens over het praten hebben. Stront tegen zuilen smeren zal ook wel tot praten aanzetten. Of die dame die met haar blote foef in een glazen doos door de straten ging wandelen, daar werd ook over gesproken (dat was ook onder het mom van “vrouwenrechten” — maar laat ons het misschien eens vragen aan de migranten uit Libië die op weg naar hier meermaals verkracht worden).

Na verloop van tijd wordt het zo geoorloofd om links en rechts klein vandalisme uit te voeren en er mee weg te komen onder het mom van “maar het is kunst, agent!”

Maar wat is kunst dan wél? Dat is het soort onderwerpen dat naar voren wordt geschoven als centraal thema tijdens een of andere filosofische lezing (in academische en publieke kring, maakt niet uit, want iedereen mag het “recht” tot zich nemen om na te denken, toch?). Mijns inziens niet al dit soort acties voor het shockerende effect, al is het natuurlijk wel zo dat ze tot dialoog en denken zullen aanzetten, en het is niet daar waar iets mis mee is. Als we dat niet zouden toelaten worden we immers terug preutser, toch?

Een beetje moeilijk dus om een eerlijk eenzijdige, interne dialoog te voeren op objectieve manier zonder dat we uitkomen op onszelf hypocriet te moeten noemen. Misschien heeft Jan het dan wel bij het rechte eind?

Maar toch “stoort” er nog iets. Wat als het Jan niet was geweest? Maar ik? Zou het dan ook kunst geweest zijn? Misschien is kunst datgene dat we als universeel (of toch “redelijk universeel”) als dusdanig kunnen bestempelen zonder te weten wie de auteur is. Maar dan nog. Er zijn voldoende kunstenaars wiens werk eerder als plat zou worden afgedaan tenzij we de voorgeschiedenis, context, en bedenker kennen.

Maar er is nog iets anders aan de hand. In dit specifieke geval is de “kunstenaar” steeds nabij om “duiding” te geven. Uit te leggen waar het werk voor staat. Mensen in de juiste denkpatronen te begeleiden laat ze zelf te dom zijn om het belang in te zien.

En dat is, alles bij elkaar, datgene wat als storend zal aanvoelen. Elena Ferrante zei het al zo mooi: “I believe that books, once written, have no need of their authors.” En velen met haar, zoals in La mort de l’auteur, door een Franse theoreticus die tenminste echt te respecteren valt: Roland Barthes:

Barthes’ essay argues against traditional literary criticism’s practice of incorporating the intentions and biographical context of an author in an interpretation of a text, and instead argues that writing and creator are unrelated.

Niet dat de link niet mag gemaakt worden, denk ik. Maar als het kunstwerk op zich niet op zichzelf kan staan of van weinig betekenis is zonder de “context” van auteur — of meer: de context die de auteur er continu wil bij verschaffen, dan schiet er denk ik weinig van over. Dan begint het te ruiken naar commercialisme. Of de kunstenaar de moed zou hebben gehad om het werk te scheppen en dan te verdwijnen? Ik betwijfel het. Het is geen Banksy. Zo’n helden hebben we niet in België.

Dat is wat ik er van denk. Meningen verschillen. Alle begrip voor. Maar op een bepaald moment moet je bij dit en elk ander onderwerp de vraag stellen tot wat de discussie dient. Elkaars begrip verruimen? Het eigen gelijk halen? Of naar eens eigen stem willen luisteren? Bij geen van de drie opties is er een einde in zicht.

Een reis zonder einde is goed voor zij die graag verder stappen. Maar voor sommigen van ons heeft het pad ons ver genoeg gebracht.

 

en.subtitles (deel 6)

Uit The Witness.

cusa_clock

The concept of a clock enfolds all succession in time.

In the concept the sixth hour is not earlier
than the seventh or eighth,

although the clock never strikes the hour,
save when the concept biddeth.

— Nicholas of Cusa, 1450

Pepe

Daar kan ik nu eens van genieten, zie.

Ergens in de stad.

Ergens in een cultureel centrum.

Daar geniet ik van, van culturele centra.

Je zou denken, dat is een ontmoetingsplaats voor belezen mensen.

Niets is minder waar. Dat is een ontmoetingsplaats voor stakkers. Zo van die mensen die bij God niet weten hoe een Chinese dumpling of Nigeriaanse pannenkoek tegen elkaar te rollen.

Maar die daar wel hartstikke geïnteresseerd in zijn en er alles van willen weten.

De reden waarom kan van alles zijn. De man is ervandoor met de twee kinderen. We zijn al vijf jaar werkloos. Brussel bleek toch niet zo welkom als gedacht. Het maakt mij ook allemaal niet uit. Als we maar cultureel kunnen doen.

Een opvangtehuis voor triestelingen en troostelozen. Zoals alles hier tegenwoordig, mij dunkt.

En fin, lekker aan het koken, en aan het drinken dan maar.

Is het dan niet eens zo jammer om te beseffen dat je een van hun bent. Dat dat mooie koppel daar een klein fortuin weg wist te spelen aan een of andere rotte Poolse makelaar (die ze wel zelf wisten uit te kiezen, maar goed). Of dat dat arme “meiske” daar bij hoog en bij laag probeert te beweren dat ze haar huidige vriendje nooit wou betrekken bij die nare toestand van het verleden, omdat het dan helemaal fout zou gelopen zijn. Jaja, bewuste keuzes en zo.

Is het dan niet zo jammer om te beseffen dat je een van hun bent. Met niemand om mee te praten.

Zelfs jezelf niet meer.

Toch nu niet nu je bijna dertig bent.

Naar’t schijnt is dat echte volwassenheid.

 

 

Voornemens 2014 (1): Minimalisme

Met het einde van het nieuwe jaar wordt het naar goede gewoonte tijd om een aantal voornemens te maken. Normaal vermijd ik om zinloze collectieve beloftes te maken die we (ook met z’n allen) prompt vergeten enkele weken na de eerste januari, en dus ook dit jaar geen fitness abonnement of dergelijke larie in mijn lijstje.

… maar wat ik wel merk is dat mijn visie op of instelling omtrent allerlei zaken drastisch is beginnen wijzigen de afgelopen maanden; het is een proces dat al een tijdje aan de gang is, maar met de komst van het nieuwe jaar dacht ik: (1) ach kom, waarin niet alles eens samenvatten in een lijstje van voornemens en (2) er een bewustwordingsoefening van maken. Dat laatste wil zeggen dat het tijd wordt om mijn doelen, wensen, veranderingen in gedrag, opinies, en meningen eens actief te erkennen. Niet zo interessant voor u misschien, lezer, maar wel inspirerend voor mezelf.

Veel van dit soort zaken gebeuren niet plotsklaps. Het zijn dingen die zich eerst zeer sober en bedeesd in ons onderbewustzijn nestelen om vervolgens te ontpoppen of uit te groeien. En dan op een dag besef je dat je niet langer dezelfde persoon bent als 3, 5, 10, 15 jaar geleden — gelukkig, maar dat besef kan je soms wel plotsklaps in het gezicht staren.

Logisch natuurlijk. We maken allemaal dit soort dingen mee, hoop ik, en ik hoop ook meermaals in ons korte leven. Niet zo bijzonder, dus, maar het blijft boeiend om er even bij stil te staan. Even te rusten en te kijken hoe alles aan het evolueren is. Hoe we veranderen. En ook even om te relativeren en met onszelf te lachen. Ik besef dat ik het niet allemaal bijster goed aan het uitleggen ben, maar bon.

En dus, bij deze, mijn eerste voornemen: minimalisme.

Ik had het ook Zen of — nog moderner — mindfulness kunnen noemen, maar dat zou de kritische ik en jij alleen maar tegen de haren gestreken hebben.

Het zit zo: gedurende het merendeel van mijn leven ben ik een verzamelaar geweest. Een verzamelaar van films. Een verzamelaar van boeken. Een verzamelaar van nieuwsfeitjes, een verzamelaar van gadgets, hebbedingetjes, games, en zo veel meer, alles netjes in mapjes gestopt, in categorieen gegoten. Ieder liedje op zijn plaats.

Maar ouder worden brengt een gebrek aan tijd met zich mee. Een gebrek aan tijd om alles te blijven opvolgen en te catalogiseren. Ik zit met kasten vol boeken, met harde schijven vol filmps en series. Dingen waarbij ik recent vaak zit te denken dat ik ze dringend nog eens op orde moet zetten. Maar het komt er maar niet van. Dus nu zitten we met een verzameling van dingen die eigenlijk niet zo goed meer op orde staat. Tot voor kort pijnigde me dit zeer. Dit waren ten slotte allemaal dingen die ik zo lang netjes had zitten bijhouden voor… voor wat eigenlijk?

Voor later, natuurlijk. Voor als ik rustig en alleen op mezelf zou zitten. Voor als ik eens veel tijd zo hebben. Dan kon ik me in mijn zetel neerploffen, tevreden kijken naar mijn collectie en denken: kijk eens wat een keuze. Maar de werkelijkheid is anders. Als we dan eens een moment vinden hebben we heus geen tijd om in onze rijke archieven te duiken. De wereld is veranderd. Alles kan met een druk op de knop. Boeken lezen, films bekijken, muziek beluisteren. En neen, dat ene ding zal je misschien niet vinden, maar wat maakt het uit?

Ik voel me geinspireerd wanneer ik lees over mensen die de 100 things challenge hebben volbracht (zoek het maar op) — zoals deze man. Dan kijk ik eens rond en dan begin ik me af te vragen waarom we zoveel rotzooi bijhouden. Het geeft enkel maar stress. En dat wil niet zeggen dat we niet meer mogen genieten van dingen, integendeel zelfs. Wanneer je niet langer gedwongen bent — of je niet langer gedwongen voelt, beter — om het hele alfabet aan dingen in je kast te zetten voelt iedere letter des te beter aan. Een moment op zich. Een ervaring. Zonder meer. Het hoeft niet alles te zijn. Het hoeft niet het beste te zijn. En dus, mijn dogma’s:

  • Maak schoon schip. Alles staat op Amazon, of Youtube, of Spotify, of binnenkort op Netflix. Bewaar de dingen die echt uniek en belangrijk zijn. Dingen opruimen voelt geweldig. Ofwel is het belangrijk genoeg om gevonden te worden, ofwel is het waarschijnlijk niet belangrijk.
  • Minimalisme impliceert niet jezelf afsluiten voor externe impulsen. Blijf lezen, kijken en luisteren, maar bewaar niet alles. Onthoud gewoon. Of onthoud niet. Lees enkel belangrijk nieuws. Lokale politiek interesseert me niet meer. Alles blijft hetzelfde.
  • Het hoeft niet het duurste, beste model te zijn. Koop wat je kan veroorloven, besef dat het na drie jaar toch verouderd is. Zoniet ga je jezelf verplichten later om vast te houden aan gezonken kosten. Het merendeel van dingen is verwaarloosbaar, vergankelijk en niet belangrijk, dus beschouw het ook als dusdanig. Besef welke dingen echt mooi en waardevol zijn, en beschouw die ook als dusdanig.
  • Ervaringen zijn altijd belangrijker dan bezittingen.
  • Mensen zijn nog belangrijker, maar niet alle mensen zijn belangrijk. Sommigen kun en hoef je niet te veranderen. Dat maakt niet uit.
  • Leef kalm. Leef gezond.
  • Besef dat alles fragiel is.

Hou het simpel. Wees minimalistisch. Beter een kleine slaapkamer met een dure matras op de grond dan elke dag rugpijn, maar  ook beter ieder jaar een nieuwe GSM in plaats van drie weken lang modellen vergelijken om de maand erop toch weer achterop te lopen. Hou een laissez-faire, à la carte-mentaliteit aan voor 99% van de dingen, en ga ver en diep voor de resterende 1%. Neem beslissingen en “stick with it”. Kijk mensen in het gezicht.

En dus, tijd voor de praktijk. Ik ben begonnen met kasten op te ruimen. Zo veel dingen die we bijhouden omdat ze ooit nog eens nuttig zouden kunnen zijn.

  • Oude school- en cursusboeken, notities. Weg ermee. Als ik iets moet weten zoek ik het gewoon online op.
  • Oude tablets, GSM’s en andere gadgets. Verkopen of weggeven.
  • Oude computerspelen. Verkopen of weggeven. Alles is in Steam te vinden.
  • Muziek CD’s. Alles zit in Spotify.
  • Boeken. Die houden we. Dat is waardevol en mooi.
  • Prullaria. Ik heb niet zoveel meer, en het meeste ligt hier maar om vergeten te worden. Ik besef dat ik het spoedig zal moeten achterlaten, maar dat vind ik niet erg.
  • Computerbestanden. Gedaan met vijf PC’s, elk met een andere structuur aan mappen. Alles naar Google Drive en Dropbox, gecentraliseerd. Normaal gezien ben ik tegen centralisatie, dus ook nog wel backups. Maar alle tablets, GSM’s, computers en laptops praten allemaal met de “cloud”.
  • Ik maak me geen zorgen meer over de laatste versie van eender wat. Vroeger had ik tijd om al mijn computers up to date te houden en af te stellen. Nu moet het gewoon werken. Apple, Windows of Linux, maakt niet uit. Het moet simpel zijn, clean, en werken.

Dit was een goede gelegenheid om een opruim actie te houden binnen mijn “ditjes en datjes”-bestanden die ik al zoveel jaren bij hou. Het is een grappige inkijk in mijn jeugd, eigenlijk…

  • Onder “Videos” beginnen we met de map “XXXX-2005”, dus zaken van tien jaar geleden al (!). YouTube bestond nog niet, dus ik hield allerlei grappige filmpjes bij met in het achterhoofd het gevoel dat ik ooit een videosite zou starten. Of zou kunnen uitpakken met een collectie aan grappige dingen. Veel muziekfilmpjes (voornamelijk techno, grappig…), commercials (omdat ze om een of andere reden speciaal zijn) of computerspel filmpjes. Zelfs de meest “excentrieke” filmpjes vind ik nu op YouTube terug. Dus weg ermee. 2006 dan. Veel muziekvideo’s. Waaronder “Love Generation” van Bob Sinclair. Toen een van mijn favorieten MV’s, herinner ik me. Veel tech demo’s van spel engine’s. Veel screencasts omtrent computerbeveiliging. Opnames van Comedy Casino. Een opname van Terzake rond illegaal downloaden. Een opname van een VTM reportage over Tiesto op Suikerrock. Om ooit nog eens aan vrienden te laten zien. Zo van: “Herinner je dat nog?” Niet langer nodig. Het verbaasd me hoeveel van deze bestanden nog willen afspelen. 2007. Meer van hetzelfde, maar minder. 2008. Meer muziekvideo’s. Films over robotica. De eerste (goede) robothanden, en zo. Een pakkende commercial voor Thai Life Insurance. Ik kreeg weer tranen. Maar het staat op YouTube. Zes jaar geleden toegevoegd. 2009. Een naaktscene van Maaike Neuville. 2010. Nog wat muziekvideo’s. Resultaat: een 10-tal filmpjes die bewaard mogen worden.
  • “Sounds” dan. Een overblijfsel, want “Music” staat al ergens anders. Het enige dat ik bewaar zijn wat ringtones. Niet essentieel, maar niet te veel. Het laatste bestand dateert van 2012: “Gangnam Style” en “Starships”. Ik zat toen in China en hoorde deze liedjes tijdens het uitgaan. Nostalgie…
  • “Projecten”, een gigantische berg aan code, documenten, projecten, en zo veel meer. Dit houden we bij, maar ik maak wat orde in de structuur. En voeg dit samen met “Documenten”, want documenten zijn immers ook projecten.
  • “Pictures”, nog zo’n kanjer. Deze bevat voornamelijk een vracht aan wallpapers en een vracht aan avatars die ik vroeger gebruikte op MSN Messenger. Weg met de hele boel. Waarom niet nog snel enkele voorbeelden van wat ik allemaal kon vinden, voor de lol? Zie hieronder dus. Mooi en leuk allemaal wel, maar nutteloos om bij te houden.
  • “Downloads” dan, nog een nutteloze map. Een kat vindt er haar jongen niet in terug. Hopen demos en wie weet wat nog allemaal. De hele boel kan weg.

Vervolgens gaat de hele zwik de cloud in. Makkelijk.

Stukken beter. Nu binnenkort de film-, muziek- en spelcollectie onder handen nemen. Dat is nog een 10TB (jawel) die mag schoongeveegd worden. Opnieuw: niet alles. Maar het merendeel is waardeloos.

powerdraw_by_Diamonster Mental_Ward400 coolest_ads_11 firstcontact Melody of Tanger

On the frying pan

Man. Stephen Fry — een enorm respect voor de mens — weet het toch maar weer eens (*) enorm knap te verwoorden.

Niet alles klakkeloos overnemen, dat zou van weinig respect betuigen, dus allen daarheen en de hele handel daar lezen. Maar sommige dingen “really hit home”, zoals de Engelsen dat dan zeggen (ook: “paraphrased” en “emphasis mine”):

But I can be sad for personal reasons because I am often forlorn, unhappy and lonely.

Lonely? I get invitation cards through the post almost every day.

In the end loneliness is the most terrible and contradictory of my problems. I hate having only myself to come home to.

It’s not that I want a sexual partner, a long-term partner, someone to share a bed and a snuggle on the sofa with – although perhaps I do and in the past I have had and it has been joyful. But the fact is I value my privacy too. It’s a lose-lose matter. I don’t want to be alone, but I want to be left alone. Perhaps this is just a form of narcissism, vanity, overdemanding entitlement – give it whatever derogatory term you think it deserves. I don’t know the answer.

I suppose I just don’t like my own company very much. Which is odd, given how many times people very kindly tell me that they’d put me on their ideal dinner party guestlist. I do think I can usually be relied upon to be good company when I’m out and about and sitting round a table chatting, being silly, sharing jokes and stories and bringing shy people out of their shells.

But then I get home and I’m all alone again.

The strange thing is, if you see me in the street and engage in contemplation I will probably freeze into polite fear and smile inanely until I can get away to be on my lonely ownsome. Make of that what you will.

Zucht. De nagel op de spreekwoordelijke kop, heet dat dan. Nogmaals, volledig lezen maar.

*: Over verwoorden gesproken, ik merk dat ik me de laatste tijd toch zo vaak op dezelfde manieren mis typ. Ofwel woorden laten vallen, ofwel letters omwisselen, ofwel letters verkeerd — willekeurig haast — ofwel woorden samenvoegen. Zo werd “weer eens” bijna even “weens”. Het klinkt wel niet slecht, eigenlijk. Mijn vingers kunnen de zinnen van mijn brein soms niet volgen, vrees ik.